Ngày đăng

Mỗi tân GS và PGS năm 2016 công bố bao nhiêu bài báo quốc tế?

2016-11-07-17.14.26.jpg.jpeg

GS Phùng Xuân Nhạ, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và đào tạo, Chủ tịch Hội đồng chức danh Giáo sư Nhà nước (bên trái) và GS Vũ Quang Côn, Chủ tịch Hội đồng chức danh Giáo sư ngành Sinh học – Ngành có số lượng công bố quốc tế trung bình của mỗi GS, PGS đứng thứ 2 (bên phải)

Năm 2016, số ứng viên ban đầu nộp hồ sơ đăng ký: GS 118 người, PGS 813, tổng cộng 931. Sau xét tuyển ở ba cấp hội đồng, chỉ còn được 65 GS và 638 PGS, tổng cộng là 703, đạt tỉ lệ 75,51%.

Trong số 65 GS có 59 nam (90,77%), 6 nữ (9,23%), 73,85% là giảng viên trong các trường đại học và học viện. Trong 638 PGS có 449 nam (70,38%), 189 nữ (29,53%), 6 người dân tộc thiểu số, 79,62% là giảng viên trong các trường đại học và học viện.

Trong tổng số 703 GS và PGS, Hà Nội chiếm 66,43%, TPHCM 13,80%, các tỉnh thành khác 19,77%. Nói như GS. TSKH. Trần Văn Nhung, TTK HĐCDGSNN, “Hà Nội đang cố gắng chia dần bớt GS, PGS cho cả nước, nhưng khá chậm”.

pgs2016tongbaibao

Hình 1: Số lượng bài báo trung bình của mỗi GS và PGS được công nhận năm 2016

Công bố khoa học là một trong những tiêu chí quan trọng trong xét chức danh GS và PGS. 703 tân GS, PGS năm nay công bố 24.446 bài báo khoa học, trung bình mỗi GS và PGS công bố 35 bài báo. Biểu đồ Hình 1 cho thấy số lượng bài báo trung bình của mỗi GS, PGS của các ngành phân bố khá đều đặn và không có sự chênh lệch lớn.
pgs2016baibaoisi

Hình 2: Số lượng bài báo quốc tế (ISI và Scopus) trung bình của mỗi GS và PGS được công nhận năm 2016

Tuy nhiên, chỉ có khoảng gần 10% tổng số bài báo nói trên được đăng trên các tạp chí quốc tế uy tín (ISI và Scopus), trong đó trung bình mỗi GS, PGS công bố 3,4 bài báo (Hình 2). Trên thực tế, chỉ có 40% số GS, PGS năm nay có bài báo công bố khoa học quốc tế.

Quan trọng là khi tính riêng công bố quốc tế, các ngành đã phân bố theo 4 nhóm khác biệt:

1) Nhóm ngành 1 (5 ngành): Mỗi GS, PGS công bố trung bình >10 bài báo ISI và Scopus
Nhóm ngành này có số lượng công bố quốc tế cao nhất, thể hiện năng lực hội nhập cao của mỗi ngành trong nhóm. Xếp đầu bảng và cao hơn hẳn là ngành Vật lý, mỗi GS và PGS được công nhận năm 2016 đã công bố trung bình 23,3 bài báo ISI và Scopus. Theo sau là 4 ngành (Sinh học, Hóa học – CN thực phẩm, Toán học và Dược học) có trên 10 bài báo quốc tế đối với mỗi GS, PGS. Thú vị nhất là ngành Toán học, xếp cuối cùng trong Hình 1 nhưng xếp thứ 4 trong Hình 2, cho thấy đa số các công trình của các GS, PGS ngành Toán học đã được công bố trên các tạp chí quốc tế uy tín (chiếm 75% tổng số bài báo công bố).

2) Nhóm ngành 2 (10 ngành): Mỗi GS, PGS công bố trung bình 1-5 bài báo ISI và Scopus
Nhóm ngành này có số ngành đông đảo nhất, đại diện cho nhóm có công bố bài báo quốc tế trung bình và tương đối thấp. Trong nhóm này, có các ngành như thủy sản, nông nghiệp, khoa học trái đất,.. Ngành Y học có số lượng GS, PGS đông đảo nhất hàng năm cũng nằm trong nhóm này, cho thấy năng lực hội nhập trong nghiên cứu về khoa học sức khỏe ở nước ta còn nhiều hạn chế.

3) Nhóm ngành 3 (6 ngành): Mỗi GS, PGS công bố trung bình 0,1-1,0 bài báo ISI và Scopus
Nhóm ngành này có số lượng công bố quốc tế rất thấp. Có 6 ngành trong nhóm này, bao gồm Thủy lợi, Giao thông vận tải, Kinh tế và 3 nhóm ngành thuộc khối KHXH-NV. Ngành đáng chú ý trong nhóm này là Kinh tế, có số lượng lớn GS, PGS được công nhận hàng năm (top 2), nhưng mỗi GS, PGS chỉ có trung bình 0,4 bài báo quốc tế.

4) Nhóm ngành 4 (7 ngành): Các GS, PGS không có công bố nào trên các tạp chí ISI và Scopus
Nhóm này bao gồm các ngành khá đặc thù: Khoa học An ninh, Khoa học Quân sự, Luật học, Văn học, Ngôn ngữ học, Văn hóa – Nghệ thuật – Thể dục thể thao. 34 tân GS, PGS ngành Giáo dục học chỉ có 1 công bố quốc tế.

Như vậy, chất lượng GS, PGS có sự khác biệt giữa các ngành do tính đặc thù ngành và năng lực hội nhập quốc tế của mỗi ngành khác nhau. Việc quy định tiêu chuẩn chung cho tất cả các ngành như hiện nay còn cứng nhắc. Những quy định chi tiết về số lượng công bố quốc tế, tổng số điểm công trình quy trình quy đổi,.. nên để các Hội đồng ngành quy định và thống nhất thực hiện. Khi hệ thống đánh giá khoa học ở nước ta ngày càng đi theo chuẩn mực và hội nhập quốc tế; và khi có nhiều trường tự chủ toàn diện; thì việc xét đạt tiêu chuẩn chức danh GS, PGS chỉ nên để các Hội đồng cấp ngành công nhận tiêu chuẩn (xét 1 cấp thay vì 3 cấp như hiện nay), sau đó để các trường tự bổ nhiệm.

Gửi phản hồi